امتیاز کاربر:  / 12
ضعیفعالی 

زمانی که از میان قفسه های فروشگاه مواد غذایی می گذریم رنگ های متنوع در بسته بندی مواد غذایی به چشم می خورند. اما چرا تولید کننده ها و طراحان این بسته بندی ها از برخی رنگ ها بیشتر و از برخی کمتر استفاده می کنند؟! فاکتور های متفاوتی در انتخاب و به کار بردن رنگ در بسته بندی مواد غذایی تاثیر گذار هستند؛ شاید برخی از این فاکتور ها در بسته بندی محصولات غیر غذایی هم مهم باشند اما در مورد مواد غذایی فاکتور های اختصاصی نقش برجسته ای دارند. طراحان بسته بندی مواد غذایی باید جنبه های متفاوتی را در طراحی خود مورد توجه قرار دهند. مرد، زن ، نوجوان  ،بچه ، دختر یا پسر بودن مخاطب و مصرف کننده تاثیر زیادی در بسته بندی دارد.

 طعم و مواد متشکله محصول غذایی نیز بسیار مهم است.نوع مصرف ماده غذایی ( چاشت ، وعده اصلی ، غذای آماده و...)، شرایط نگهداری آن ، شرایط مصرف آن (سرد ، گرم ، خام ، پخته و...) ، فرهنگ عمومی ، طبقه اجتماعی مصرف کننده  ، نوع و جنس مواد استفاده شده در بسته بندی ، سایر محصولات تولیدی آن کارخانه (چنانچه محصول عضوی از سبد تولیدی است) ، طراحی و ترکیب رنگ محصولات مشابه و رقبا و بسیار جنبه ها دیگر در انتخاب رنگ برای طراحی یک محصول تاثیرگذارند. در نهایت مهمترین مساله کلی مشخص شدن پیام ها و حسی است که تولید کننده قصد انتقال و القای آنرا به مصرف کننده دارد.

تقریبا همه افراد این حقیقت را که هر رنگ مربوط به احساس خاصی است و حس خاصی را در فرد القا می کند قبول دارند و می پذیرند . فرضا رنگ سبز می خواهد بیان کند که این محصول سالم است ، از طبیعت گرفته شده و به آن نزدیک است ، باعث حفظ سلامتی می شود ، چربی کمتری دارد ، با محیط زیست سازگاری دارد و از این رو در بسته بندی موادغذایی زیاد به کار میرود و در سوی دیگر رنگ قرمز عکس همه این ویژگی ها و حس ها را ایجاد می کند و باز هم زیاد در بسته بندی مواد غذایی بکار میرود. رنگ قرمز شاید القا کننده حس گرسنه یا تشنه بودن باشد و از این جهت اغلب در نوشیدنی ها مخصوصا نوشیدنی های انرژی زا، اسنک ها و شکلات ها استفاده میشود. رنگ بنفش خیلی کم است. بنفش بیان کننده خیلی خاص و متفاوت بودن است و در محصولاتی استفاده می شود که میخواهند خود را متمایز کنند، لوکس و تهیه شده از مواد اولیه با کیفیت بالا نشان دهند. رنگ آبی چندان رایج نیست چرا که کمتر ماده غذایی به رنگ آبی وجود دارد. این رنگ بیشتر در شکلات ها استفاده میشود و در کنار رنگ های قرمز و سبز کمتر مورد توجه قرار می گیرد. بی شک انتخاب ترکیب رنگ تاثیر بسیار زیادی بر مصرف کننده و بازار فروش می گذارد. اغلب طراحان از چهار رنگ در طراحی خود استفاده می کنند اما بعضی تولید کننده ها این جسارت و شجاعت را به خرج می دهند تا محصولی با بسته بندی تک رنگ تولید کنند یا به نحوی که یک رنگ در آن بسیار به چشم بیاید و آن محصول با آن رنگ شناخته شود. چنین سیاستی اغلب در مورد محصولاتی  مانند نوشیدنی های خاص یا شکلات های خیلی تلخ که بیشتر مورد توجه مرد هاست و بیان کننده پیامی محکم و مردانه است می تواند  خیلی تاثیر گذار باشد .

نشریه کاستومر ریپورت در ژانویه سال 2011 بررسی جالبی بر روی رنگ بسته بندی مواد غذایی انجام داد و آن را در مقاله ای با عنوان " اگر بسته ها می توانستند حرف بزنند" منتشر کرد. در این بررسی تعدادی محصول غذایی مقابل گروهی از مشتریان قرار گرفت و از آنها خواسته شد اولین بسته ای که توجه آنها را به خود جلب کرد انتخاب کنند و علت این انتخاب از آنها پرسیده شد. این گروه حتی از متخصصین طراحی بسته بندی مواد غذایی هم پرسش هایی را مطرح کردند که در نهایت به این نتیجه رسیدند که نکات علمی زیادی در رابطه با اینکه یک محصول چگونه در فروشگاه جلوه کند مورد توجه است. بر اساس نتایج و گفته های مشتریان تعاریف و مفاهیمی در مورد برخی رنگ ها گردآوری شد که در ادامه به آنها اشاره می کنیم.

رنگ قرمز چه مفهومی دارد؟ قرمز رنگ خطر است ( رنگ خون) و رنگ اخطار ( علامت توقف). این رنگ بیشتر از هر رنگ دیگری نگاه ها را به خود جذب می کند از این رو حتی در پر سایه ترین و کم نور ترین قفسه ی فروشگاه ها هم به چشم می آید. همچنین قرمز رنگی است که بدن را تحریک می کنند و باعث تحریک اشتها میشود ، از این رو اکثر شرکت های مواد غذایی در طراحی لوگوی خود از این رنگ استفاده می کنند.

رنگ آبی چه مفهومی دارد؟ رنگ آبی نشان دهنده حس آرامش یا ناراحتی است همچنین القا کننده حس وفاداری و ثابت قدمی ست. اما در بسته بندی مواد غذایی اغلب در مقابل رنگ قرمز قرار میگیرد و استفاده میشود. "اگر یک برند محصولی را به رنگ قرمز تولید کنند ، برند مقابل آن را به رنگ آبی تولید خواهد کرد" این نکته ای بود که مارکوس آلفونستی متخصص بررسی فرهنگی برند ها به کاستومر ریپورت گفت.

رنگ طلایی چه مفهومی دارد؟ رنگ طلایی رنگیست که نشان دهنده برتری و ویژه بودن یک محصول است. کاستومر ریپورت می گوید : " بسیاری برند ها محصولاتی با طراحی تک رنگ عرضه می کنند اما محصولات برتر و ویژه بسته بندی هایی با رنگ زمینه یا حروف طلایی ارائه می دهند".

رنگ محصولات غذایی اغلب در رابطه با طعم آنها است. به عنوان مثال استفاده از رنگ نارنجی برای محصولات پرتقال، مانند نوشیدنی آن بسیار رایج است و استفاده از رنگ دیگری بجز نارنجی غیر طبیعی به نظر میرسد. همچنین رنگ قهوه ای در مورد شکلات های کاکائویی و قهوه بیشتر کاربرد دارد.

بعلاوه رنگ ها ممکن است در ملل و فرهنگ های مختلف تعبیر و معنی متفاوتی داشته باشند. مثلا رنگ سبز کمتر در مصر استفاده میشود ، شاید به این خاطر باشد که رنگ سبز رنگ ملی این کشور است.

مصرف کننده ها می دانند که یک محصول یا فراورده خاص باید رنگ خاص خود را داشته باشد. در سال 1992 شرکت پپسی اقدام به تولید و عرضه نوشابه کریستالی کولا کرد و تصور می کردند که مورد استقبال مشتری ها قرار خواهد گرفت چرا که رنگ و نام کریستالی نشان دهنده و القا کننده صفت خالص، ناب و سلامت بودن است. بعد از چند ماه پپسی به این نتیجه رسید که کولا باید سیاه رنگ باشد. نوشابه کریستالی کولا شکست خورد و از سبد تولیدی پپسی حذف شد.

در استفاده از رنگ ها جنبه ی تبلیغاتی و بازاریابی محصول خیلی مهم است و با توجه به بازار گسترده و رقابتی محصولات شاید حتی از نوع ماده غذایی هم مهمتر باشد. در انتخاب ترکیب رنگ برای یک محصول ، بررسی محصولات شاید ضروری باشد. استفاده دانسته یا اتفاقی از ترکیب رنگ نزدیک یا مشابه محصول یک شرکت دیگر بی شک تاثیرات مثبت و منفی زیادی بر مصرف کننده خواهد گذاشت.

منبع : www.ifscience.com

علی ابراهیمی پور

کارشناس علوم و صنایع غذایی

 

این مطلب اختصاصا جهت چاپ در نشریه هنر بسته بندی نگاشته شد. استفاده از این مطلب با ذکر نام نویسنده و آدرس سایت به عنوان منبع بلامانع است.

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

 2017 / 1396

☼بازدید کل: 461,475 ☼امروز: 53 ☼دیروز: 363 ☼این صفحه: 899 ☼آنلاین: 4 جزئیات